Menteri Besar Negeri Sembilan, Datuk Ismail Lasim, menegaskan pembatalan pelantikan Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri (Exco) oleh Tuanku Muhriz Tuanku Munawir tidak sah dari segi perlembagaan, dan barisan Exco sedia ada akan terus menjalankan tugas seperti biasa.
Kenyataan itu dikeluarkan sehari selepas Istana Seri Menanti mengumumkan pembatalan serta-merta pelantikan kesemua ahli Exco kecuali Ismail sendiri, susulan mesyuarat Exco 15 September yang mengiktiraf semula proklamasi 19 April mendakwa menurunkan takhta Tuanku Muhriz. Ismail berhujah sebarang pemberhentian atau perubahan barisan Exco ketika kerajaan negeri sedang mentadbir hanya boleh berkuat kuasa atas nasihat atau permintaan rasmi Menteri Besar, bukan tindakan sepihak istana.
"Sebarang tindakan memberhentikan atau menamatkan keahlian Exco tanpa nasihat atau permintaan rasmi daripada Menteri Besar adalah tidak berperlembagaan," kata Ismail, merujuk Perkara 40(1) Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan (UUTKNS) 1959 yang mewajibkan Yang di-Pertuan Besar bertindak mengikut nasihat Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri dan Menteri Besar. Beliau turut menegaskan tidak pernah dirujuk mengenai pemberhentian mana-mana ahli Exco di bawah Perkara 38(5) undang-undang yang sama, peruntukan yang digunakan istana sebagai asas pembatalan.
Istana sebaliknya mendakwa kesemua 10 ahli Exco terbabit telah memungkiri sumpah jawatan masing-masing menerusi tindakan dan kenyataan pada mesyuarat 15 September. Sepuluh ahli yang terjejas ialah Datuk Mohd Faizal Ramli, Datuk Mustapha Nagoor, Datuk Zaifulbahri Idris, Siow Kong Choon, Siti Nur Umaira Hasim, Datuk Mohd Asna Amin, Datuk Mohd Razi Mohd Ali, Suhaimizan Bizar, Mohd Fairuz Mohd Isa dan Datuk Razali Abu Samah, meliputi portfolio pembangunan luar bandar, pendidikan, belia, perumahan, hal ehwal wanita, perindustrian, pertanian, kesihatan, keusahawanan dan pelancongan. Pengawal Istana Seri Menanti, Datuk Azizi Mohamad Ali, mengarahkan Ismail mengemukakan senarai calon Exco baharu untuk perkenan Tuanku Muhriz. Ismail menolak arahan itu, menegaskan Exco sedia ada kekal sah dan meneruskan tugas pentadbiran negeri tanpa gangguan, bermakna kesemua 10 portfolio berkenaan buat masa ini terus diselia pemegang jawatan asal walaupun pelantikan mereka disifatkan terbatal oleh istana.
Pertikaian ini menyambung kemelut perlembagaan yang bermula April lalu, apabila satu proklamasi mendakwa menurunkan takhta Tuanku Muhriz ditandatangani pihak tertentu. Jabatan Peguam Negara (AGC) dan Dewan Keadilan dan Undang (DKU), badan yang memegang kuasa eksklusif menentukan hal institusi adat negeri, kedua-duanya sebelum ini mengisytiharkan proklamasi tersebut tidak sah dan mengesahkan Tuanku Muhriz sebagai pemerintah negeri yang sah. DKU turut menegaskan keputusannya bersifat muktamad dan tidak boleh dicabar mahkamah. Walaupun begitu, Exco pimpinan Ismail memilih mengiktiraf semula proklamasi itu pada 15 September, keputusan yang kini menjadi asas tindakan istana membatalkan pelantikan mereka.
Negeri Sembilan kekal sebagai satu-satunya negeri di Malaysia mengamalkan sistem beraja pilihan menerusi empat Undang wilayah, berbeza daripada sistem warisan keturunan di negeri Melayu lain. Struktur unik ini turut menyumbang kepada kerumitan pertikaian, memandangkan tafsiran berbeza pihak istana, Exco dan badan adat terhadap kuasa masing-masing di bawah UUTKNS 1959 belum mencapai penyelesaian bersama sejak lebih lima bulan lalu.
Peguam yang mewakili pihak istana sebelum ini turut mempersoalkan kesahihan kenyataan Exco pimpinan Ismail, malah menggesa Ismail sendiri meletak jawatan susulan pendirian beliau mengiktiraf proklamasi berkenaan. Tuntutan itu ditolak Ismail, yang berpendirian kedudukannya sebagai Menteri Besar kekal sah memandangkan beliau tidak terlibat dalam sebarang pelanggaran sumpah jawatan.
Kebuntuan antara dua pihak yang sama-sama mendakwa bertindak mengikut lunas undang-undang ini meningkatkan kemungkinan pertikaian dibawa ke mahkamah bagi mendapatkan tafsiran muktamad mengenai had kuasa Yang di-Pertuan Besar berbanding Menteri Besar dan Exco kerajaan negeri. Penganalisis undang-undang perlembagaan sebelum ini menjangkakan senario sedemikian sekiranya kedua-dua pihak gagal mencapai persefahaman menerusi rundingan.
Kerajaan Persekutuan setakat ini kekal berhati-hati mengulas kemelut ini, memandangkan hal berkaitan institusi diraja negeri termasuk bidang kuasa negeri di bawah struktur persekutuan Malaysia, meninggalkan penyelesaian sepenuhnya kepada mekanisme dalaman Negeri Sembilan sendiri.
Setakat berita ini disiarkan, Istana Seri Menanti belum memberi respons lanjut terhadap penolakan Ismail mengemukakan senarai calon Exco baharu, manakala kedudukan portfolio kerajaan negeri yang sebelum ini diselia 10 ahli Exco terbabit turut belum dijelaskan sepenuhnya oleh mana-mana pihak. Rakyat Negeri Sembilan kini menanti perkembangan lanjut sama ada pertikaian ini akan dibawa ke mahkamah atau diselesaikan menerusi rundingan antara istana dan kerajaan negeri.
Sumber:
- Negeri Sembilan MB disputes ruler's sacking of exco members, Free Malaysia Today
- MB disputes Tuanku Muhriz's revocation of Negeri Sembilan Exco appointments, theSun
- Ismail Lasim Tegaskan Pembatalan Pelantikan Exco Negeri Sembilan Tidak Sah, Newswav
- Tuanku Muhriz batal pelantikan Exco kerajaan Negeri Sembilan serta-merta, Portal Berita RTM
- Negeri Sembilan ruler Tuanku Muhriz revokes appointment of state excos, The Edge Malaysia
No comments:
Post a Comment