Pejabat Setiausaha Kerajaan (SUK) Negeri Sembilan mengesahkan tidak akan mewartakan atau melaksanakan proklamasi bertarikh 19 April lalu yang mendakwa menurunkan takhta Yang di-Pertuan Besar, Tuanku Muhriz Tuanku Munawir, mencetuskan pertembungan terbuka dengan arahan Menteri Besar negeri itu.
Dalam kenyataan disiarkan Khamis malam, SUK menegaskan keputusan itu selari dengan pendirian Jabatan Peguam Negara (AGC) yang mengisytiharkan proklamasi berkenaan tidak sah dari segi perlembagaan. "Tiada asas di sisi undang-undang bagi ahli MMKN untuk bersandar kepada proklamasi bertarikh 19 April 2026," kata pejabat itu, merujuk Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri (MMKN).
Kenyataan itu membalas arahan Menteri Besar, Datuk Ismail Lasim, awal hari yang sama, yang meminta SUK meneruskan proses pewartaan menurut peraturan sedia ada. Ismail, ketika bercakap di Seremban selepas menghadiri Majlis Penyampaian Anugerah Siswazah Cemerlang Yayasan Negeri Sembilan, mengesahkan keputusan Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri (MMKN) yang bersidang Selasa lalu turut disokong sebulat suara oleh semua ahli Exco. "Surat Cara Proklamasi telah dibincangkan dan diputuskan secara sebulat suara oleh semua ahli Exco," katanya, menambah pihaknya telah meminta SUK bertindak segera.
AGC sebelum ini menegaskan proklamasi itu tidak mematuhi kehendak mandatori Perkara 10 Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959, dengan Exco tidak mempunyai kuasa sepihak menamatkan jawatan Yang di-Pertuan Besar. Jabatan itu turut menegaskan Dewan Keadilan dan Undang (DKU) memegang kuasa eksklusif menentukan perkara sedemikian, dan keputusan badan itu bersifat muktamad.
Majlis Undang Yang Empat, bersama Tunku Besar Tampin, membalas dengan tuntutan lebih tegas Jumaat, mendesak Setiausaha Kerajaan Negeri, Datuk Mohd Zafir Ibrahim, meletak jawatan kerana enggan mewartakan proklamasi tersebut. Majlis itu turut mempertikaikan kewibawaan AGC campur tangan dalam hal ehwal dalaman negeri. "Jabatan Peguam Negara tidak berhak mencampuri hal ehwal dalam Negeri Sembilan," kata majlis itu dalam kenyataan bertajuk "AGC bukan hakim."
Ditanya wartawan selepas solat Jumaat di Masjid Diraja Tuanku Munawir, Seri Menanti, Mohd Zafir enggan mengulas lanjut isu tersebut. "No komen, no komen," katanya sahaja sebelum meninggalkan kawasan masjid.
Kemelut ini bermula apabila empat Undang wilayah menandatangani proklamasi 19 April, mengisytiharkan Tuanku Nadzaruddin Tuanku Ja'afar sebagai pemangku baharu, dua hari selepas Menteri Besar ketika itu mengesahkan salah seorang penandatangan disingkirkan daripada jawatan Undang Sungai Ujong oleh badan adat berkenaan. DKU sebelum ini memutuskan proklamasi asal tidak mempunyai kesan undang-undang, keputusan yang menjadi asas bantahan Setiausaha Agung DAP, Anthony Loke, dan bekas Menteri Besar, Aminuddin Harun, terhadap langkah Exco mengiktiraf semula proklamasi itu awal minggu ini.
Kebuntuan antara Exco negeri yang mahu meneruskan pewartaan, SUK yang berpegang kepada pendirian AGC, serta Majlis Undang yang menuntut SUK disingkirkan, mewujudkan pertembungan kuasa tiga hala yang belum menunjukkan tanda penyelesaian. Tuanku Muhriz sendiri pulang ke Malaysia Rabu lalu, menegaskan hasrat menyelesaikan kemelut itu menurut lunas undang-undang sedia ada.
Peguam mewakili sekretariat sokongan Tuanku Muhriz sebelum ini menyifatkan tindakan Exco sebagai tidak bertanggungjawab, manakala ahli exco yang turut mengangkat sumpah di hadapan Tuanku Muhriz Ogos lalu kini berdepan tuduhan "menderhaka" daripada sebahagian pemimpin pembangkang negeri.
Negeri Sembilan kekal satu-satunya negeri di Malaysia mengamalkan sistem beraja elektif menerusi empat Undang wilayah, iaitu Undang Sungai Ujong, Jelebu, Johol dan Rembau, berbanding sistem warisan keturunan diamalkan negeri-negeri Melayu lain. Struktur unik ini menjadikan persoalan siapa berkuasa mengesahkan atau menamatkan jawatan Yang di-Pertuan Besar lebih rumit berbanding negeri bersistem beraja warisan, memandangkan ia melibatkan penilaian bersama antara Undang, DKU dan kerajaan negeri, bukan semata-mata soal waris takhta.
Sekiranya kebuntuan ini berlarutan, penganalisis undang-undang perlembagaan menjangka isu tersebut berpotensi dibawa ke mahkamah bagi mendapatkan ketetapan muktamad mengenai skop kuasa Exco berbanding institusi adat negeri. Setakat berita ini disiarkan, Mohd Zafir belum memberi jawapan rasmi terhadap tuntutan Majlis Undang, manakala Pejabat Menteri Besar turut belum mendedahkan langkah lanjut sekiranya SUK terus enggan mewartakan proklamasi tersebut. Perkembangan kemelut ini dijangka menentukan bukan sahaja kedudukan Tuanku Muhriz, tetapi turut menguji sempadan kuasa antara institusi adat negeri, kerajaan negeri dan pihak berkuasa perundangan persekutuan.
Sumber:
- Kerajaan N. Sembilan tidak akan warta proklamasi 19 April 2026 - SUK Negeri Sembilan, Portal Berita RTM
- BERNAMA - Ismail Sahkan Keputusan Exco Negeri Sembilan Berhubung Kedudukan Tuanku Muhriz
- AGC bukan hakim: 'Datuk Undang' tuntut SUK letak jawatan, Malaysiakini
- Mohd. Zafir enggan ulas isu pewartaan proklamasi, Utusan Malaysia
- Proklamasi mengenai kedudukan Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan tidak sah - AGC, Sinar Harian
No comments:
Post a Comment